gagne etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
gagne etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

15 Temmuz 2020 Çarşamba

Gagne'nin Öğretim Durumları Modelinin Basamakları Nelerdir?

Foto Kaynak: https://www.pexels.com/tr

Öğretim sürecinin verimli geçmesi şüphesiz hepimizin ortak isteği ve amacıdır. Bir öğretim sürecinin verimli geçebilmesi için de çeşitli basamakları neredeyse kusursuz bir şekilde planlamamız gerekir. Bu yazımızda öğretim sürecini daha verimli hale getirebilmek adına Gagne'nin öğretim durumları modelinin basamaklarını ele alacağız.

Gagne'nin öğretim durumları (etkinlikleri) modeliyle ilgili daha önce yayınladığımız yazıya BURADAN ulaşabilirsiniz. 

Şimdi bu basamakları tek tek açıklayalım:

1) Dikkat çekme: Öğretme-öğrenme sürecinin belki de en önemli basamağı dikkat çekme basamağıdır. Öğrenci, ilgisini ve dikkatini çekmeyen hiçbir dersi ve konuyu dinlemez, dinlemek istemez. Konuyu daha ilginç ve ilgi çekici hale getirmek başarının anahtarıdır. Bu aşamada öğrencinin dikkatini çekmek ve ilgisini canlı tutmak amacıyla derse bir örnek olayla başlama, konuyla ilgili anı, hikâye, fıkra anlatma, öğrencilere çeşitli görseller sunma gibi etkinlikler yapılabilir.

Örnek: "Doğa ve Evren" temasıyla ilgili bir metin işleyecek olan bir Türkçe öğretmeninin dersine bu konuyla ilgili haber yazıları ve çeşitli resimlerle başlaması. 

2) Öğrenciyi hedeften haberdar etme: İşlenecek konunun ve ulaşılacak hedeflerin öğrencilere dersin başında söylendiği bölümdür. Ulaşılacak hedefleri öğrenen öğrenci derse ve konuya karşı daha çok motive olur.

Örnek: Bir matematik öğretmeninin dört işlemle problem çözmenin öğrencilere sağlayacağı yararları ve bu becerinin gündelik hayatta nerelerde kullanılacağını anlatması. 

3) Ön bilgileri hatırlatma: Bu aşamada daha önce öğrenilen bilgiler öğrencilere hatırlatılır ve bu bilgilerle yeni öğrenilecek bilgiler arasında ilişkilendirmeler yapılır. 

Örnek: Bir Türkçe öğretmeninin isim ve fiil cümleleri konusunu anlatmadan önce isim ve fiil kavramlarının ne demek olduğunu öğrencilere anlatması. 

4) Uyarıcı materyalleri sunma (Asıl konuyu/yeni konuyu anlatma): Öğrencilerin derse dikkatleri çekildikten ve güdülenmeleri sağlandıktan sonra dersin asıl konusu ile ilgili materyallerin öğrencilere sunulduğu basamaktır. Başka bir deyişle öğrencilere yeni konunun anlatıldığı basamaktır. 

Örnek: Türkçe dersinde "Cümle Türleri" konusunun anlatılmaya başlanması ve bu konuyla ilgili örneklerin öğrencilere sunulması. 

5) Öğrenciye rehberlik etme: Öğrenmeyi kolaylaştırıcı ipuçlarının verildiği ve öğrencinin cevabı kendi kendine bulmasının amaçlandığı basamaktır. Öğretmen bu basamakta verdiği ipuçlarıyla öğrenciye rehberlik yapar. 

Örnek: Matematik dersinde problem çözerken hangi adımların izleneceği hakkında öğrencilerin bilgilendirilmesi ve problem çözmenin püf noktalarının öğrencilere anlatılması. 

6) Performansı (davranışı) ortaya çıkarma: Öğrenci dersin bu basamağında öğrendiklerini uygulama ve davranışı gösterme imkanı bulur. Bu basamakta dikkat edilmesi gereken nokta ise davranışın ortaya çıkması için uygun ortamın hazırlanmasıdır. 

Örnek: Matematik dersinde problem çözmede hangi adımların izleneceği konusunda öğrenciler bilgilendirildikten sonra onlara yeni problemlerin sunulması ve öğrencilerin bu problemleri çözmeye çalışmaları. 

7) Dönüt/düzeltme/geribildirim verme: Doğru davranışların pekiştirildiği, yanlış öğrenmelerin düzeltildiği basamaktır. 

8) Öğrenilenlerin değerlendirilmesi: Ortaya çıkan öğrenme ürünlerinin ve öğrencilerin durumunun başlangıçta belirlenen hedeflere ne kadar uygun olduğuna karar verilen basamaktır. 

9) Öğrenilenlerin kalıcılığını ve transferi sağlama: Öğretmenin, öğrencileri yeni problem durumlarıyla karşı karşıya getirdiği, öğrenilen bilgilerin yeni durumlarda kullanılmasını sağladığı basamaktır. Bu basamakta çeşitli alıştırmalar ve projeler aracılığıyla öğrenilenlerin transferi sağlanır. 

Örnek: Öğretmenin öğrencilere daha zor ve karmaşık etkinlikler sunması ve öğrencilerden konuyla ilgili proje, sunu vb. etkinlikler geliştirmesini istemesi. 

Değerli okurlarımız, bu yazımızda bir öğretim sürecinin hangi basamaklardan oluştuğunu başka bir deyişle Gagne'nin öğretim durumları modelinin basamaklarını ele aldık. Herkese huzurlu ve sağlıklı günler...




13 Temmuz 2020 Pazartesi

Öğretim Durumları Modelinde Öğrenme Ürünleri Nasıl Sınıflandırılmıştır?


Foto Kaynak: https://www.pexels.com/tr

Eğitim-öğretim alanında uygulanmak üzere geliştirilmiş bir diğer model ise Gagne'nin geliştirdiği öğretim durumları (etkinlikleri) modelidir.

Gagne'nin geliştirdiği bu modele göre öğrenme beyinde gerçekleşir ve gözlenebilen davranışlarla dolaylı olarak anlaşılır. Öğrenmede dış faktörlerle birlikte iç faktörlerin de dikkate alındığı bu modele göre beş tür öğrenme ürünü vardır. Şimdi bunları tek tek açıklayalım:

1) Sözel Beceriler (Sözel Bilgi) 

Tanımlar, terimler, ilkeler, isimler ve sembollerle ilgili bilgileri kapsayan bu öğrenme ürününde bilgiyi doğrudan ifade etmek ve açıklamak esastır. Diğer öğrenmeler için ön koşul öğrenmeler olarak kabul edilen bu öğrenme ürünü Bloom taksonomisinin bilgi düzeyindeki davranışlarına denk gelir.

Örnekler: -Türkiye'nin coğrafi bölgelerini saymak
-Bir ilin ilçelerini saymak
-Türkçe dersinde sıfatın tanımını söylemek
-Bir üniversite öğrencisinin üniversiteye başladığı tarihi hatırlaması

2) Zihinsel Beceriler (Entelektüel Beceriler)

Bloom taksonomisinin kavrama ve uygulama düzeyindeki davranışlarına denk gelen bu öğrenme ürününde bilgiyi çevirme, yorumlama ve kullanma esastır.

Örnekler: -Matematiksel ifadeleri sözel ifadelere çevirme
-Nesneleri büyüklüklerine göre sıralamak
-Kesirleri ondalık kesirlere çevirme
-Verilen bir şiiri düz yazı metnine çevirme
-Geometrik şekilleri birbirinden ayırt edebilme
-Türkçe dersinde fiil ile fiilimsiyi ayırt edebilme

NOT: Zihinsel beceriler "Nasıl"ı bilmeyle ilgilidir. Yani zihinsel beceriler "Öğrenci matematiksel ifadeleri sözel ifadelere nasıl çevirecek?" gibi bilgileri kapsar.

3) Bilişsel Stratejiler 

Öğrencinin öğrenebilmesi ve düşünebilmesine yardımcı olan bilişsel stratejilerin eğitimde yeri çok önemlidir. Çünkü öğrencinin elde ettiği bilgiyi transfer edebilmesi ve problem çözmek için kullanması öğrenme-öğretme sürecinde oldukça önemlidir. Bloom taksonomisinin sentez düzeyi davranışlarına denk gelen bu öğrenme ürünü öğrencilerin durumlara ve sorunlara özgün çözümler getirebilme, özgün ürünler tasarlayabilme ve yaratıcı düşünme becerisi açısından oldukça önemlidir.

Örnekler: -Bir öğretmenin ders anlatmada yeni bir yöntem bulması
-Bir modacının özgün bir elbise tasarlaması
-Bir öğrencinin kendisine has bir öğrenme stili geliştirmesi
-Sınav stresini azaltabilmek için etkili bir yol bulma

4) Tutumlar 

Bireylerin derslere, olaylara, olgulara veya çeşitli durumlara karşı geliştirdikleri olumlu veya olumsuz tavırları ifade eden bir öğrenme ürünüdür. Öğretim durumları modeline göre öğrencilerin derslere ve konulara karşı olumlu tutum geliştirmelerini sağlayacak etkinlikler düzenlenmelidir.

Örnekler: -Basketbolu futbola tercih etmek
-Komedi filmlerini izlemeyi tercih etmek
-Şiir okumayı ve yazmayı sevmek
-Şiir dinletilerine katılmayı tercih etmek
-Doğa yürüyüşlerini sevmek

5) Psikomotor Beceriler (Devinişsel/Devinimsel Beceriler) 

Beden hareketlerinin bir beceriyi yerine getirmek için harekete geçirilmesi başka bir deyişle zihin-kas koordinasyonunun sağlanmasıyla ortaya bir performans koymayı içeren bir öğrenme ürünüdür. Psikomotor becerilerin hedeflenen sürede ve nitelikte yapılabilmesi için sık tekrarlara ihtiyaç vardır.

Örnekler: -Araba sürmek
-Bisiklet sürmek
-Yazı yazmak
-Bir müzik aletini düzgün bir şekilde çalmak (piyano, keman vb. çalmak)
-Resim yapmak vb.

Değerli okurlarımız, bu yazımızda öğretim durumları modeli ya da diğer adıyla öğretim etkinlikleri modelini ele aldık. Yazılarımız devam edecek. Lütfen takipte kalın.

Popüler Yayınlar